رسوب در واقع انباشته شدن مواد غیرمطلوب (ته نشست) روی سطح است. این مواد میتوانند کریستال، شن، ماسه، نمکهای غیرآلی و رشد و نمو بیولوژیکی یا محصولات ناشی از خوردگی باشند که همگی بر انتقال حرارت و شرایط جریان سیستمها تاثیر میگذارد. رسوب به عنوان یک عایق عمل میکند و در سیستمهایی مانند بویلرها میتواند منجر به کاهش قابل توجه راندمان شود.
بسته به مکانیزم رسوبگذاری، نوع و جنس آن و نیز جنس سطحی که رسوب بر روی آن تشکیل شده، رسوب زداهای مختلف در صنعت برای حذف آنها استفاده میشوند. رسوبزدای صنعتی معمولاً یک ماده شیمیایی است که برای حذف یا حل کردن کربنات کلسیم، سولفات کلسیم، رسوب آهک، زنگ آهن و سایر رسوبات معدنی از تجهیزات مختلف استفاده میشود.
رسوبزداهای شرکت توچال شیمی حاوی بازدارنده هستند که اثرات خورنده مرتبط با اسیدهای مورد استفاده در برخی از ترکیبات رسوبزدایی شیمیایی را از بین میبرند.
تجهیزات و ماشینآلاتی که معمولاً نیاز به رسوبزدایی دارند عبارتند از:
دیگ بخار
چیلرها و کندانسورها
مبدلهای حرارتی
ماشینآلات عملیات حرارتی
ماشینآلات خمیر و کاغذ
در انتخاب رسوبزدا نه تنها باید مسئله سرعت و راندمان حلالیت اکسیدهای فلزی و رسوبات را مدنظر قرار داد، بلکه مسائل ایمنی پرسنل و تجهیزات و قیمت و مسائل مالی آن نیز باید مورد توجه قرار گیرد. دو پارامتر حائز اهمیت در انتخاب ماده رسوبزدای مناسب، جنس رسوبات و جنس لوله و تجهیزات است. تاثیرات حاصل ازدرجه حرارت، سرعت سیال، غلظت بازدارنده و حضور فلزات مختلف در سیستم باید در عملیات شستشوی اسیدی به دقت مورد توجه قرار گیرند.
به طور کلی دو نوع شستشو متداول میباشد که عبارتند از شستشوی قبل از راه اندازی و بعد از راه اندازی. شستشوی قبل از راه اندازی به منظور زدودن پوستههای اکسیدی، ذرات حاصله از جوشکاری، روغن، چربیها داخل لوله انجام میپذیرد و شستشوی بعد از راه اندازی صرفاً به منظور زدودن رسوبات تشکیل شده در لولهها و محصولات ناشی از خوردگی است.
پارامترهای مهمی را که در عمل شستشوی شیمیایی باید مدنظر داشت عبارتند از :
- مقدار رسوب و نوع آن
- نوع سیستم (از لحاظ فشار، درجه حرارت)
- مناسب بودن ماده شوینده با نوع بازدارنده و جنس فلز
- سهولت کار و مسائل ایمنی
- قیمت مواد مصرفی و بررسی جنبههای اقتصادی
مقدارمصرف ماده رسوب زدای توچال شیمی مورد نیاز برای رسوبزدایی از یک سیستم به حجم و نوع رسوب بستگی دارد.
در جدول زیر به منظور سهولت انتخاب نوع رسوبزدای مناسب چکیدهای از مشخصات محصولات تولیدی این شرکت ارائه شده است:
| حالت ماده | درصد محلول سازی | جنس فلزات قابل استفاده | نوع رسوبات قابل انحلال | |
| TOCHAL D10 | مایع | 15-7 | کربن استیل و آلیاژهای آهنی | کربنات کلسیم، اکسید آهن |
| TOCHAL D18 | پودر | 5-2 | کربن استیل و آلیاژهای آهنی، مس و آلیاژهای آن | سولفات کلسیم، کربنات کلسیم، اکسید آهن |
| TOCHAL D20 | پودر | 10-2 | مس و آلیاژهای آن، آلومینیوم | کربنات کلسیم، اکسید آهن |
| TOCHAL D21 | پودر | 10-2 | کربن استیل و آلیاژهای آهنی، مس و آلیاژهای آن، آلومینیوم | کربنات کلسیم، اکسید آهن |
| TOCHAL D22 | پودر | 5-2 | کربن استیل و آلیاژهای آهنی، مس و آلیاژهای آن | سیلیکا، آلومینیوم |
| TOCHAL D23 | مایع | 10-4 | استنلس استیل، کربن استیل و آلیاژهای آهنی، | کربنات کلسیم، اکسید آهن |
| TOCHAL D24 | مایع | 20-5 | استنلس استیل، مس و آلومینیوم | کربنات کلسیم، اکسید آهن |
| TOCHAL D28 | پودر | 1-3 | کربن استیل و آلیاژهای آهنی، مس و آلیاژهای آن | سیلیکا |
| TOCHAL D29 | پودر | 3-5 | کربن استیل و آلیاژهای آهنی، مس و آلیاژهای آن | فلوراید کلسیم، کربنات کلسیم، اکسید آهن |
بازدارنده (Inhibitor)
نرخ خوردگی فلزات در شرایط اسیدی بسیار بالاست، به ویژه در مجاورت موادی مانند اسید سولفوریک، اسید کلریدریک، اسید نیتریک، اسید فسفریک، اسید هیدروفلوریک، اسید سیتریک و اسید سولفامیک که معمولاً در اسیدشوییها استفاده میشوند. به همین علت استفاده از بازدارنده (Inhibitor) خوردگی مناسب در حین عملیات اسیدشویی به منظور محافظت از سطح فلزات در تماس با محلول و کاهش نرخ خوردگی آنها اجتناب ناپذیر است.
یک بازدارنده (Inhibitor) مناسب لازم است که دارای ویژگیهای زیر باشد:
- قابل استفاده در طیف وسیعی از دما
- پایداری شیمیایی و حرارتی مناسب
- راندمان بازدارندگی بالا در غلظتهای پایین
- نداشتن تأثیر منفی بر سرعت و کارایی اسیدشویی
- قابل استفاده برای فلزات متفاوت
- استفاده آسان
- محلول در محیط اسیدی
- کم هزینه
بازدارندههای تولید شده توسط شرکت توچال شیمی عبارتند از:
TOCHAL I01: بازدارنده مختص اسید کلریدریک
TOCHAL I02: بازدارنده اسید سولفامیک، اسید سیتریک، اسید سولفوریک و اسید فسفریک
 Descaler){kind=link}
بدون دیدگاه